Μεγεθύνσεις

Ένα ουσιώδες θέμα δημοκρατίας

2011-05-06T22:21:00.001-07:00

του Μιχάλη Κυριακίδη

Σε όσους με γνωρίζουν καλά, θα φανεί ίσως παράξενος ο τρόπος που διατυπώνω τις παρακάτω σκέψεις. Ωστόσο, θα επιχειρήσω να κάνω μια διαφορετική προσέγγιση (περισσότερο «χριστιανική» από κάποια άποψη), με αφορμή την παρουσία κληρικών στις πολιτικές διαδικασίες, όπως είναι οι ορκωμοσίες, που διαιωνίζουν με κάθε τρόπο τον ασφυκτικό εναγκαλισμό του Κράτους από την Χριστιανική Ορθόδοξης Εκκλησία. Και φυσικά δεν έχει καμιά σχέση με τον εάν κάποιος πιστεύει ή όχι στο συγκεκριμένο δόγμα. Είναι, επί της ουσίας, η σαφής πρόθεση της Εκκλησίας να ανακατεύεται με την πολιτική. Εξάλλου, δεν κάνει καμιά προσπάθεια να το κρύψει. Θυμηθείτε την εποχή Χριστόδουλου, αλλά και του συνεχιστή του, Άνθιμου, ο οποίος με σαφή τρόπο ανακατεύεται, τόσο στις εθνικές, όσο και στις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης.

O Ιησούς, ο ιδρυτής της Χριστιανικής πίστης, είχε οριοθετήσει με μεγάλη σαφήνεια τις σχέσεις Κράτους- Εκκλησίας. Όταν οι πονηροί Φαρισαίοι της εποχής (διότι έχουμε και σήμερα πολύ περισσότερους) επιχείρησαν να τον παγιδεύσουν, ρωτώντας Τον εάν θα πρέπει να πληρώνουν φόρους, απάντησε: «Τα του Καίσαρος, τω Καίσαρι και τα του Θεού, τω Θεώ». Δεν χωρά λοιπόν καμιά αμφιβολία πως ο ιδρυτής του Χριστιανισμού εννοούσε ότι η Εκκλησία θα πρέπει να ασχολείται με το πνευματικό της έργο και να αφήσει το Κράτος στις δικές του ευθύνες. Τι πιο σαφές!!

Βέβαια, τούτη η σαφής τοποθέτηση του Ιησού- όπως και πολλές άλλες, π.χ. της λιτής ζωής και ακτημοσύνης- διαστρεβλώθηκε από τους εκπροσώπους της θρησκείας που ίδρυσε. Η Εκκλησία, τους επόμενους αιώνες, άρπαξε στην κυριολεξία την εξουσία, εκμεταλλευόμενη την ισχυρή δύναμή της στους Λαούς και κατόρθωσε να μετατρέψει την παραπάνω ρήση του ιδρυτή της, σε: «Και τα του Καίσαρος και τα του Θεού, δικά της».

Δεν είναι τυχαίο ότι ένα από τα πρώτα θέματα που ρύθμισε η Γαλλική Επανάσταση, ήταν το θέμα αυτό, ο διαχωρισμός Κράτους – Εκκλησίας.

Αν αυτό είναι κεκτημένο των δυτικών κοινωνιών από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης, εξακολουθεί να είναι ζητούμενο ακόμη και σήμερα, τον 21^ο αιώνα, στην Ελληνική Δημοκρατία. Η Εκκλησία εξακολουθεί να παραμένει γαντζωμένη στο Κράτος απολαμβάνοντας όλα τα προνόμια, όπως η μισθοδοσία των κληρικών και η ασυλία στις φορολογικές υποχρεώσεις. Δεν αρκείται όμως σε αυτά. Επιμένει να παρεμβαίνει «στα του Καίσαρος». Στην εξωτερική πολιτική, στην Παιδεία, στην κοινωνική ζωή, στα πάντα. Αποκορύφωμα όλων αυτών ήταν η εποχή Χριστόδουλου, με τις λαοσυνάξεις, το θέμα των ταυτοτήτων, αλλά και το «Μακεδονικό», όταν εμπόδισε λύσεις που σήμερα σχεδόν το σύνολο του πολιτικού κόσμου τις αποζητεί, αλλά τότε, υπό την ασφυκτική πίεση της Εκκλησίας, δεν είχε το θάρρος να τις αποδεχτεί.

Η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία, φόρεσε μάλιστα και τον μανδύα του εθνικισμού και εμφανίζεται να ενδιαφέρεται για το μέλλον του Έθνους.

Ενώ, λοιπόν, όλοι οι υπόλοιποι πολίτες εκφράζουν τις απόψεις τους και τις θέσεις τους μέσω του πολιτικού συστήματος, η Εκκλησία επιδιώκει και εδώ να έχει έναν προνομιακό ρόλο, πέρα και πάνω από τη θέληση των πολιτών. Στο βάθος, κρύβει μια μεσαιωνικού τύπου θεοκρατική αντίληψη του κράτους, σαν αυτές που συναντούμε στα μουσουλμανικά καθεστώτα!

Η ευθύνη της Πολιτικής εξουσίας είναι τεράστια και σε όλα τα επίπεδα. Αν και έχουμε ένα από τα πιο προωθημένα- προοδευτικά Συντάγματα για ένα «Λαϊκό Κράτος» που διακηρύσσει την ανεξιθρησκεία, οι ίδιοι πολιτικοί παραβιάζουν αυτήν την αρχή, με πρώτη τη Βουλή.

Κατά την Ορκωμοσία στη Βουλή, μια κατ' εξοχήν πολιτική διαδικασία, που επικυρώνει την κορυφαία δημοκρατική- πολιτική πράξη των πολιτών, τις εκλογές, η παρουσία των εκπροσώπων της Εκκλησίας θεωρείται απαραίτητη.

Η ευθύνη είναι των πολιτικών. Διότι επιτρέπουν σε αμετροεπείς κληρικούς -όπως ο Θεσσαλονίκης Άνθιμος- να παρεμβαίνουν με θρασύτατο τρόπο στα της πολιτείας.

Και ας μην αναφερθώ στις γελοιότητες του δεσπότη Ιερεμία, κατά την ορκωμοσία των δημοτικών αρχόντων στη Δημητσάνα. Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη θλίψη, είναι οι εκκλήσεις ορισμένων εκλεγμένων προς τον Ιερεμία να παραμείνει στην αίθουσα και να μην αποχωρήσει. Όλα αυτά, επειδή ένας εκλεγμένος από το λαό σύμβουλος, ζήτησε να τηρηθεί ο νόμος της ελληνικής πολιτείας και υπενθύμισε πως ο νόμος δεν προβλέπει παρουσία κληρικών κατά την ορκωμοσία.

Η ευθύνη είναι των πολιτικών. Διότι, αντί να οριοθετήσουν τις σχέσεις Κράτους- Εκκλησίας, υποκύπτουν στον εκβιασμό του πολιτικού κόστους, αφήνοντας στο σκοτάδι τους πολίτες, πολλοί από τους οποίους ταυτίζουν όσους επιμένουν στους διακριτούς αυτούς ρόλους, με τον "Αντίχριστο"... την αθεϊα, κ.λπ.

Η ευθύνη, είναι των δημοτικών αρχόντων. Το Σύνταγμα και ο σχετικός νόμος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ορίζει με σαφήνεια πως ο όρκος που δίνουν μετά την εκλογή τους στο αξίωμα, είναι πολιτικός. Τι πιο φυσικό άλλωστε, αφού προήλθαν από μια καθαρά πολιτική διαδικασία. Ωστόσο, πολλοί -οι περισσότεροι- υποκύπτουν σε αυτόν τον ασφυκτικό και εν τέλει αντιδημοκρατικό εναγκαλισμό. Φοβούμενοι τι; Τη σωτηρία της ψυχής τους;

Ευτυχώς, φωτεινές εξαιρέσεις αυτή τη φορά αποτέλεσαν οι νέοι δήμαρχοι, Αθήνας Γιώργος Καμίνης και Θεσσαλονίκης Γιάννης Μπουτάρης, καθώς και αρκετοί δημοτικοί σύμβουλοι σε όλους τους δήμους… Μακάρι, να τους μιμηθούν στο μέλλον και άλλοι. Για το καλό της Δημοκρατίας μας, αλλά και για να είναι πραγματικά καλοί χριστιανοί (όσοι πιστεύουν), όντας πιστοί στη ρήση του Ιησού: «Τα του Καίσαρος των Καίσαρι και τα του Θεού των Θεώ»

Αναζητώντας την κοινωνία αλληλεγγύης

2010-07-07T23:17:00.000-07:00

του Μιχάλη Κυριακίδη,

Η οικονομική κρίση, αποκαλύπτει τη βαθύτερη κρίση του πολιτικού μας συστήματος στο σύνολό του. Αποκαλύπτει ουσιαστικά την αδυναμία των πολιτικών δυνάμεων, αλλά και των άλλων κοινωνικών φορέων, να αναζητήσουν λύσεις που να ανταποκρίνονται στα σύγχρονα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας,.

Η συνεχής αναβλητικότητα για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις υπό τον φόβο του «πολιτικού κόστους», η αυθαιρεσία της εξουσίας, η αναξιοκρατία, η έλλειψη σχεδιασμού, η διαφθορά, με αποκορύφωμα την εξαετία Καραμανλή που «πέταξε το καράβι στα βράχια», είναι αυτά που προκάλεσαν την ακραία οικονομική κρίση που βιώνουμε.

Είναι χαρακτηριστική η διαχείριση αυτής της κρίσης. Η λέξη «συναίνεση», έγινε ισοδύναμη με την «προδοσία» αρχών της κάθε πλευράς.

Η κυβέρνηση δεν φρόντισε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια πολιτική και κοινωνική συναίνεση- αντιθέτως άνοιξε μέτωπα (εξεταστικές), που δεν συμβάλλουν προς την κατεύθυνση αυτή. Σε ανάλογο κλίμα και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία θεωρούν ότι έχουν τη μεγάλη ευκαιρία για να επωφεληθούν από τη φθορά της κυβέρνησης, αδιαφορώντας για το τι θα σήμαινε αυτό για τη χώρα. Και για μεν τα κόμματα της παραδοσιακής αριστεράς, η στάση τους είναι αναμενόμενη. Προκαλεί όμως τους πολίτες η στάση της ΝΔ, που επιχειρεί να επιβάλλει αμνησία και δεν αισθάνεται την ανάγκη να αναλάβει τις ευθύνες της.

Ακόμη και σήμερα, κυβέρνηση και αντιπολίτευση φέρονται ως να μην αντιλαμβάνονται την κρισιμότητα της κατάστασης. Εξακολουθούν να πετούν τη «βόμβα» τόσο του Ασφαλιστικού, όσο και των άλλων μεταρρυθμίσεων, ο ένας στον άλλον και όλοι μαζί στην «κακή τρόικα». Ορισμένοι μάλιστα υπουργοί εμφανίζονται ως εκπρόσωποι συνδικαλιστικών φορέων, που αγωνίζονται να περισώσουν τα «κεκτημένα» από τους «κακούς ξένους».

Το πολιτικό μας σύστημα αδυνατεί να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, προκαλώντας έτσι την οργή και την αποστροφή των πολιτών, όπως δείχνουν όλες οι τελευταίες δημοσκοπήσεις. Κυρίως όμως, μετατρέποντας την κοινωνία, σε κοινωνία μελαγχολίας, κοινωνία «υπό κατοχή», με θολό το τοπίο στο βάθος του τούνελ.

Όμως οι αιτίες είναι ακόμα βαθύτερες.

Το πολιτικό σύστημα που δημιουργήθηκε με τη μεταπολίτευση του 1974, είναι το καλύτερο που είχε μέχρι τώρα η Ελλάδα και ανήκουμε στις γενιές που έζησαν -και ζουν- την καλύτερη δημοκρατία, καθώς και τη μεγαλύτερη ευημερία.

Ωστόσο, το πολιτικό μας σύστημα απέκτησε και τις αδυναμίες κάθε πρώιμης δημοκρατίας . Με τεράστια την ευθύνη των κομμάτων -όλων των κομμάτων- δεν προχώρησε στο βάθεμα της δημοκρατίας, που προϋποθέτει συναινέσεις, κοινωνική αλληλεγγύη, ευαισθησίες και αυξημένη περιβαλλοντική συνείδηση, σεβασμό των μειονοτήτων.

Παράλληλα, παρά τις ευκαιρίες που μας δόθηκαν, κυρίως μετά την είσοδό μας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, δεν οργανώσαμε μια στέρεη παραγωγική βάση, με αποτέλεσμα να μετατραπούμε σε μια χώρα που παράγει πολύ λίγα και καταναλώνει πολλά. Αγκυλωμένοι σε ιδεοληψίες και σύνδρομα, δημιουργήσαμε ένα σύστημα αντιπαραγωγικό, αναποτελεσματικό και διεφθαρμένο.

Η αδυναμία συναινέσεων, τόσο σε πολιτικό όσο και κοινωνικό επίπεδο, οδήγησε στη δημιουργία μιας κοινωνίας εκβιασμών, όπου οι ισχυρότερες κοινωνικές ομάδες, οι ισχυρές συντεχνίες, απέκτησαν ειδικά προνόμια σε βάρος των υπολοίπωνΤο περιγράφει με τον καλύτερο τρόπο ο καθηγητής Γιάννης Βούλγαρης: «Προέκυψε έτσι ένα πολιτικο-διοικητικό σύστημα που χαρακτηρίστηκε από τον συγκεντρωτισμό της εξουσίας στις κορυφές, αλλά και την παράλληλη διάχυση άπειρων μικρών κέντρων θεσμικής ή άτυπης πολιτικής ισχύος... Πάνω σε αυτά τα μακράς διάρκειας χαρακτηριστικά, στη μεταπολιτευτική περίοδο επικάθησε ένα κομματικό-συντεχνιακό μοντέλο διεύθυνσης των οργανισμών του κράτους-επιχειρηματία (π.χ. ΔΕΚΟ), του κοινωνικού κράτους (π.χ. νοσοκομεία, πανεπιστήμια), αλλά και της καθαυτής δημόσιας διοίκησης… Ένα μοντέλο που παρήγαγε «διαχειριστική ανεπάρκεια, σπατάλη, διαφθορά, συντεχνιασμό και «μικροκαπετανάτα», χωρίς μαζική συμμετοχή». (ΤΑ ΝΕΑ 03/07/2010)

Η αδυναμία συναινέσεων, τόσο σε πολιτικό όσο και κοινωνικό επίπεδο, οδήγησε στη δημιουργία μιας κοινωνίας εκβιασμών, όπου οι ισχυρότερες κοινωνικές ομάδες, οι ισχυρές συντεχνίες, απέκτησαν ειδικά προνόμια σε βάρος των υπολοίπων. Μια κοινωνία άδικη, όπου οι εργαζόμενοι, οι πολίτες που προσφέρουν, απολαμβάνουν τα λιγότερα, ενώ οι άλλοι, οι κάθε λογής «αεριτζήδες» και «έξυπνοι», φοροφυγάδες κ.ά., καρπώνονται το μεγαλύτερο μέρος του παραγόμενου πλούτου.

Οι δυνάμεις αυτές που δημιούργησαν ένα πλέγμα μικρών και μεγάλων συμφερόντων, στάθηκαν απέναντι και πολέμησαν με πάθος κάθε μεταρρυθμιστική προσπάθεια, όπως αυτή του Γιαννίτση για το Ασφαλιστικό, αλλά και άλλες, όπως στην Παιδεία, τις ταυτότητες κ.λπ.

Δεν είναι η πρώτη φορά που τα τελευταία χρόνια γίνεται συζήτηση για κρίση, ακόμη και κατάρρευση του πολιτικού συστήματος. Οι προβλέψεις αυτές δεν έχουν επαληθευτεί μέχρι τώρα. Ωστόσο, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι η κοινωνία απογοητεύεται όλο και περισσότερο από το πολιτικό μας σύστημα στο σύνολό του, τα κόμματα και τους φορείς.

Και ο κίνδυνος να οδηγηθούμε σε πλήρη απαξίωση των κομμάτων και του συνόλου του πολιτικού συστήματος («όλοι είναι ίδιοι») που οδηγούν και σε ακραίες επιλογές τύπου Λεπέν ή Μπερλουσκόνι, είναι υπαρκτός και σοβαρός.

Η δημιουργία νέων κομμάτων, δεν είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε διεξόδους. Μπορεί να αποτελέσουν απλώς μια ενδοπαραταξιακή υπόθεση, χωρίς μέλλον, όπως και σε προηγούμενες περιπτώσεις, αν δεν εκφράσουν την ανάγκη της κοινωνίας για ουσιαστικές αλλαγές και απαλλαγή από τις νοοτροπίες εκείνες που μας οδήγησαν εδώ. Να συνδυάσουν την ορθή λογική, με το όραμα για μια κοινωνία αλληλεγγύης.

Η ίδρυση του κόμματος της «Δημοκρατικής Αριστεράς», αποτελεί κατ’ αρχήν τη «διόρθωση ενός λάθους», όπως επεσήμανε ο Λ. Κύρκος. Μπορεί, επίσης, να ανοίξει διεξόδους, τουλάχιστον για το χώρο της δημοκρατικής φιλελεύθερης Αριστεράς, και να παίξει το ρόλο που της αντιστοιχεί, εάν ξαναπιάσει το νήμα από εκεί που κόπηκε, συνεχίζοντας τον αριστερό εκσυγχρονισμό της πολιτικής σκέψης και δράσης.

Ο Μιχάλης Κυριακίδης είναι δημοσιογράφος, δ/ντής Σύνταξης της «Μ» και δ/ντής Ειδήσεων στην ΕΡΑ

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Μεταρρύθμιση»

Με τον μεγεθυντικό φακό

2010-05-21T04:03:00.000-07:00

Τα μέσα ενημέρωσης από τη φύση τους αναζητούν τα στοιχεία της υπερβολής. Η αναζήτηση της είδησης, τα οδηγεί πολύ συχνά να υποπίπτουν στον πειρασμό να ξεπερνούν τα όρια της δημοσιογραφικής δεοντολογίας, όπως αυτή καταγράφεται στους Κώδικες Δεοντολογίας. Ταυτόχρονα, ειδικά η τηλεόραση, χρησιμοποιεί τους μεγεθυντικούς φακούς, το ζουμ, εστιάζοντας στο πιο εντυπωσιακό κομμάτι του γεγονότος και πολύ συχνά αγνοεί το υπόλοιπο, που αρκετές φορές είναι και το πιο ουσιαστικό.
Επιπλέον, θα πρέπει να προσθέσουμε τα διάφορα κλισέ που χρησιμοποιούνται, που άλλοτε βοηθούν στην κατανόηση από τον μέσο πολίτη, αλλά πολύ συχνά (τα πολυχρησιμοποιημένα κλισέ), «δογματοποιούν» και στρεβλώνουν την πραγματικότητα. Τέλος, η άγνοια και η ημιμάθεια των δημοσιογράφων, μπορεί να «προσπεράσει» την αλήθεια ενός γεγονότος αντί να το περιγράψει, ή ακόμη και να το διαστρεβλώσει.

Αυτά όλα αφορούν τη φύση της ενημέρωσης και δεν είναι χαρακτηριστικό μόνον των ελληνικών ΜΜΕ, αλλά όλων των μέσων ενημέρωσης, σε ολόκληρο τον κόσμο. Αν ανατρέξει μάλιστα κανείς στους τίτλους και στα ρεπορτάζ των ξένων ΜΜΕ για την Ελλάδα, με τους τίτλους- κλισέ (Greek drama, κ.λπ.) , ή τα ρεπορτάζ από τις ελληνικές καφετέριες (λες και αν περνάς οικονομική κρίση, δεν επιτρέπεται να πίνεις ούτε καφέ), επιβεβαιώνουν αυτή την εικόνα.

Όμως δεν αρκούν αυτές οι διαπιστώσεις για να ερμηνεύσουμε την συμπεριφορά των μέσων ενημέρωσης στην κάλυψη μεγάλων πολιτικο- οικονομικών γεγονότων, όπως αυτό που βιώνουμε αυτή την περίοδο. Την μεγαλύτερη οικονομική (και πολιτική;) κρίση μετά τη Μεταπολίτευση.

Αυτή την Ελλάδα που χάσαμε, θα χρειαστεί να «ξαναματώσουμε » αρκετά χρόνια για να την ξαναβρούμε. Και τα ελληνικά ΜΜΕ, πρέπει να συμβάλλουν προς την κατεύθυνση αυτή, χωρίς να τους βάζουν όλους στο ίδιο τσουβάλι.Τα μέσα ενημέρωσης - όπως όλοι γνωρίζουμε- αποτελούν μέρους του όλου πολιτικο-οικονομικού συστήματος και επιδιώκουν (και έχουν κατά κανόνα) μια διαπλεκόμενη σχέση με αυτό. Αποτελούν μέρος -όλο και μεγαλύτερο τα τελευταία χρόνια- της πολιτικής διαδικασίας και ως εκ τούτου, συμμετέχουν στο παιχνίδι των σκοπιμοτήτων και των επιδιώξεων, όχι μόνον των εκάστοτε κυβερνώντων σε ό,τι αφορά την ενημέρωση της κοινής γνώμης, αλλά και διαφόρων άλλων συμφερόντων απέναντι στην πολιτική εξουσία. Ας θυμηθούμε την αγαστή συνεργασία διεθνών κερδοσκόπων και μεγάλων έγκυρων εφημερίδων διεθνούς κυκλοφορίας (Financial Times κλπ ), σε αυτό το παιχνίδι κερδοσκοπίας που ολοκλήρωσε το «ελληνικό δράμα».

Ωστόσο, θέλω να υποστηρίξω πως τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, στην περίπτωση της ελληνικής οικονομικής κρίσης συνέβαλαν -λόγω ακριβώς της φύσης τους, όπως περιγράφηκε στην αρχή- ώστε ο λαός να συνειδητοποιήσει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Φαίνεται άλλωστε στις δημοσκοπήσεις. Δεν είμαι, ωστόσο, βέβαιος, εάν βοήθησαν τις πολιτικές δυνάμεις (ορισμένες τουλάχιστον από αυτές ) να συνειδητοποιήσουν την κρίση που διέρχεται η χώρα.

Βέβαια, λόγω ακριβώς των χαρακτηριστικών που περιέγραψα, δεν συνέβαλαν ουσιαστικά στις αιτίες που οδήγησαν στην κρίση, καθώς κατέφυγαν στα γνωστά κλισέ, «όλοι φταίνε », «όλοι είναι ίδιοι». Έτσι λοιπόν συμβάλλουν με τον καλύτερο τρόπο στην απαξίωση της πολιτικής ζωής, ανοίγοντας δρόμους που μπορούν να οδηγήσουν σε επικίνδυνα φαινόμενα.

Διότι, αν τα πράγματα ήταν έτσι, γιατί η Ελλάδα του σήμερα (μετά από τη διακυβέρνηση Καραμανλή), δεν έχει καμιά σχέση με την Ελλάδα πριν από το 2004;

Διότι η σημερινή Ελλάδα της χρεωκοπίας, της απαξίωσης, δεν έχει καμιά σχέση με την Ελλάδα που μπήκε με το σπαθί της στην ΟΝΕ, που βελτίωνε συνεχώς το βιοτικό επίπεδο του λαού παρά τις δυσκολίες, που την περιέγραφαν με κολακευτικά λόγια τα διεθνή ΜΜΕ, που κατάφερε να δείξει ένα ιδιαίτερα καλό πρόσωπο με αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Αυτή την Ελλάδα που χάσαμε, θα χρειαστεί να «ξαναματώσουμε » αρκετά χρόνια για να την ξαναβρούμε. Και τα ελληνικά ΜΜΕ, πρέπει να συμβάλλουν προς την κατεύθυνση αυτή, χωρίς να τους βάζουν όλους στο ίδιο τσουβάλι.
* Ο Μιχ. Κυριακίδης είναι δ/ντης Ειδήσεων στη ΝΕΤ105,8 (ΕΡΑ) και Δ/ντης Σύνταξης της «Μ»

Tο σύνδρομο του άτακτου παιδιού

2010-05-21T03:55:00.000-07:00

Δανείζομαι μια επισήμανση – ερώτημα από το άρθρο του καθηγητή της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Βασίλη Κρεμμυδά, στα ΝΕΑ: «Έως πότε θα μαθαίνουμε ότι για κάθε κακοδαιμονία μας υπεύθυνος είναι ένας και μοναδικός, οι ξένοι, χωρίς να κοιτάζουμε τις σχέσεις που έχουν διαμορφωθεί στο εσωτερικό της δικής μας κοινωνίας, ή ποιος προκάλεσε την τέτοια ή αλλιώτικη επέμβαση ξένων και, ακόμη - ακόμη, μήπως και κάποια ξένη “επέμβαση” έκανε και κάποιο καλό;»

Η επισήμανση αυτή περιγράφει με απόλυτο τρόπο τη σχέση των Ελλήνων με τους «ξένους», όποιοι κι αν είναι αυτοί. Από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους έως σήμερα. Και κυρίως μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο, τον εμφύλιο, τη δικτατορία.

Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και στις σχέσεις μας με την ΕΕ. Είναι χαρακτηριστικό πως όταν μιλάμε για την Ένωση, μέλος της οποίας είμαστε εδώ και 30 χρόνια, αναφερόμαστε σαν να πρόκειται για μια σχέση αντιπαραβολής. Εμείς και «αυτοί».

Στο πλαίσιο αυτό, επιφυλάσσουμε για τον εαυτό μας το ρόλο του άτακτου παιδιού, που μπορεί να κάνει όποια αταξία γουστάρει, ενώ παράλληλα απαιτούμε από τους «άλλους» να ανέχονται τις αταξίες μας.

ΤΔεν γνωρίζω καμιά ιδεολογία που υποστηρίζει ότι μπορούμε να είμαστε σπάταλοι, να μην φροντίζουμε τα οικονομικά μας, να μην παράγουμε, να δανειζόμαστε για να καταναλώνουμε, να μη δημιουργούμε πραγματικές προϋποθέσεις ανάπτυξης.ους λατρεύουμε όταν κάνουν «τα στραβά μάτια» και τους θεωρούμε ανθέλληνες που εξυφαίνουν απίστευτης δολιότητας συνωμοσίες εναντίον μας, όταν μας «τραβούν το αυτί» για τις αταξίες μας. (Δεν χρειάζεται να υπενθυμίσω τα όσα «σούρναμε » στη Μέρκελ). Για να μη γίνει καμιά παρεξήγηση, είναι άλλο πράγμα να ασκεί κάποιος κριτική για τις πολιτικές επιλογές σε σχέση με την ΕΕ κάποιου ηγέτη και άλλο, φυσικά, η προσέγγιση με εθνοκεντρικά κριτήρια και σενάρια συνομωσίας.

Η προσέγγιση αυτή μπορεί να μη μοιάζει πολιτική σε πρώτη ανάγνωση, αλλά επιμένω ότι είναι κυρίως πολιτική, διότι αφορά στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώσαμε την πολιτική μας κουλτούρα, πολιτικοί και πολίτες.

Είναι, εξάλλου, περισσότερο πολιτική από την προσέγγιση «αυτά που κάνουμε είναι έξω από την ιδεολογία μας». Δεν γνωρίζω καμιά ιδεολογία που υποστηρίζει ότι μπορούμε να είμαστε σπάταλοι, να μην φροντίζουμε τα οικονομικά της χώρας, να μην παράγουμε, να δανειζόμαστε για να καταναλώνουμε, να μη δημιουργούμε πραγματικές προϋποθέσεις ανάπτυξης. Δεν υπάρχει καμιά σοβαρή προοδευτική, σοσιαλιστική, αριστερή πολιτική, που να μη γνωρίζει απλά μαθηματικά.

Πότε, λοιπόν, θα ασχοληθούμε με τις σχέσεις που έχουν διαμορφωθεί στο εσωτερικό της δικής μας κοινωνίας; Τις σχέσεις που έχουμε διαμορφώσει με την Εφορία, το ΙΚΑ, το Δημόσιο, τη φοροδιαφυγή, τα «λαδώματα», τη μη ορθή χρήση των μέσων που διαθέτουμε;

Τελικά, μήπως κάποια ξένη «επέμβαση» μας κάνει κάποιο καλό;

Φταίμε κι εμείς, φταίνε κι οι άλλοι…

2010-05-21T03:24:00.000-07:00

Κυρίως, φταίμε εμείς. Χωρίς καμιά αμφιβολία, η διακυβέρνηση Καραμανλή τα τελευταία έξι χρόνια, ήταν καταστροφική για την πορεία της Ελλάδας. Το δείχνουν όλοι οι δείκτες της οικονομίας, όχι των greek statistics, αλλά των πιο έγκυρων φορέων, ελληνικών και ξένων. Όσοι αμφιβάλλουν, απλώς στρουθοκαμηλίζουν. Και δεν βοηθάει σε τίποτε αυτό.

Κατά την περίοδο διακυβέρνησης από τη ΝΔ, το κράτος διογκώθηκε, αντί να μειωθεί. Η αναξιοκρατία, το βόλεμα των «ημετέρων», η απίστευτη σπατάλη σε όλους τους τομείς, κυριάρχησαν. Η περιβόητη «απογραφή», ήταν το πρώτο πλήγμα στην αξιοπιστία της χώρας μας, από τις παιδαριώδεις και ανεύθυνες πρωτοβουλίες της ομάδας Αλογοσκούφη . Και ακολούθησαν πολλά άλλα. Πλήγματα στην αξιοπιστία της Ελλάδας, από την ίδια την κυβέρνησή της.

Το χειρότερο όμως, ήταν η απίστευτη ανικανότητα διακυβέρνησης. Ο αυτοσχεδιασμός δίχως στόχους, δίχως όραμα, δίχως προοπτική. Η επιλογή του αυτόματου πιλότου, η αίσθηση (που αποδείχτηκε στο τέλος ότι δεν ήταν μόνο αίσθηση) ότι γίνεται μια επιδρομή και λεηλασία στο κράτος. Όλα αυτά, μας οδήγησαν στην κατάσταση που φτάσαμε σήμερα.

Όμως, δεν αρκούν αυτά για να κατανοήσουμε το γιατί βρισκόμαστε στο χείλος της χρεωκοπίας.

Ήταν σαφές εδώ και πάρα πολλά χρόνια, ότι η χώρα χρειαζόταν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για να μπορεί να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις ενός σύγχρονου κράτους στο νέο περιβάλλον τόσο της ΕΕ, όσο και της παγκοσμιοποίησης. Διαρθρωτικές αλλαγές στο κράτος, αλλά και στη γενικότερη παραγωγική διαδικασία. Δεν ήταν ότι δεν το ξέραμε. Απλώς, οι πολιτικές δυνάμεις δεν τολμούσαν. Όχι όσο έπρεπε.

Όλοι γνώριζαν ότι έχουμε μια διοίκηση διογκωμένη, που εξακολουθούσε να λειτουργεί με όρους της δεκαετίας του ’60, αντιπαραγωγική, αναποτελεσματική και κυρίως διεφθαρμένη. Ποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι δεν το γνώριζε;
Ήταν σαφές, εδώ και πάρα πολλά χρόνια, ότι η χώρα χρειαζόταν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για να μπορεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός σύγχρονου κράτους...
Όσες προσπάθειες έγιναν, ήταν ημιτελείς. Ο νόμος Πεπονή, π.χ., βοήθησε πολύ λίγο στην αξιοκρατία για τις προσλήψεις στο δημόσιο. Δημιούργησε παράλληλα τεράστια προβλήματα στις διαδικασίες, μετεξελίχθηκε σε ένα υδροκεφαλικό σύστημα προσλήψεων που, τελικά, μειώνει πολύ την προσφορά του στον εκσυγχρονισμό του κράτους. Εξάλλου, τα διάφορα «παράθυρα» που ανοίχτηκαν, μεταβλήθηκαν σε πολλές περιπτώσεις σε κύριες «πύλες» εισόδου στο δημόσιο. Το οποίο εξακολουθεί, 20 χρόνια μετά, να είναι αναποτελεσματικό και διεφθαρμένο.

Στο Ασφαλιστικό, όλοι γνωρίζουμε ότι έγιναν «μπαλώματα», σε αντίθεση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, όπου έγιναν τολμηρές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Στη χώρα μας, η μόνη τολμηρή μεταρρύθμιση του Ασφαλιστικού που επιχειρήθηκε, η μεταρρύθμιση Γιαννίτση, δεν ολοκληρώθηκε, χάρη στη «γενναία αντίσταση» των εργατοπατέρων, κυρίως από το χώρο του ΠΑΣΟΚ, οι οποίοι ακόμη και σήμερα κομπορρημονούν για τη μεγάλη τους «νίκη» . Η αποτυχία εκείνη, σήμανε ουσιαστικά και το τέλος της προσπάθειας εκσυγχρονισμού του κράτους που επιχειρήθηκε από την κυβέρνηση Σημίτη.

Στον αγροτικό τομέα, σπαταλήθηκαν απίστευτα ποσά- επιδοτήσεις από την ΕΕ για αναδιάρθρωση των καλλιεργειών για τον εκσυγχρονισμό της αγροτικής παραγωγής. Το μόνο που απέμεινε, είναι η νοοτροπία των αγροτών -κυρίως των μεγαλοαγροτών- να απαιτούν και άλλες επιδοτήσεις, εκβιάζοντας μάλιστα με μπλόκα…

Φταίνε κι οι άλλοι.

Πέρα από τα δικά μας λάθη, η οικονομική κρίση, η περίπτωση της Ελλάδας και των άλλων χωρών του νότου, φανερώνουν πως η ΕΕ δεν έχει τους μηχανισμούς και τα εργαλεία να αντιμετωπίσει τέτοιου είδους καταστάσεις άμεσα και αποτελεσματικά. Δείχνει ακόμη πως η αίσθηση του κοινού συμφέροντος, δεν έχει εδραιωθεί. Οι ισχυρές κυρίως χώρες, όπως η Γερμανία, λειτουργούν περισσότερο με στενόμυαλα εθνικά κριτήρια, αντιευρωπαϊκά. Διότι, εάν η ίδρυση της ΕΟΚ και στη συνέχεια της ΕΕ, έγινε για να δημιουργηθεί μεταξύ άλλων μια ισχυρή ευρωπαϊκή οικονομία, δεν μπορεί να γίνει κατανοητό γιατί συνεχίζουν να λειτουργούν με τόσο στενόμυαλο και εγωιστικό τρόπο. Αλλά αυτό, είναι ένα άλλο θέμα

Ώρες ευθύνης

2010-05-21T03:04:00.000-07:00

Παρά τα σκληρά μέτρα που πήρε η κυβέρνηση για την οικονομία, και που πλήττουν κυρίως τα μεσαία και χαμηλότερα στρώματα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι υπάρχει ανοχή. Σημερινή δημοσκόπηση δείχνει, ότι το 65% των ερωτηθέντων κρίνει απαραίτητα τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση, με το 41,1% να υποστηρίζει μάλιστα ότι είναι ανεπαρκή. Έξι στους δέκα θεωρούν ότι ο Γ. Παπανδρέου κινείται σωστά.

Το πρώτο συμπέρασμα είναι ότι το λεγόμενο «πολιτικό κόστος», δεν ισχύει, όταν η κοινωνία πείθεται για την αναγκαιότητα μέτρων και μεταρρυθμίσεων. Όταν, οι κυβερνήσεις τολμούν και δεν βρίσκουν ως άλλοθι το «πολιτικό κόστος». Η κοινωνία, οι πολίτες είχαν πειστεί και συνέβαλαν όταν είχε μπει στη δεκαετία του ’90 ο στόχος της ΟΝΕ. Το κάνουν και τώρα.

Το δεύτερο συμπέρασμα. Ποιοι αντιδρούν; Εφοριακοί, τελωνειακοί, καθώς και κάποιες κατηγορίες ελεύθερων επαγγελματιών. Τα «ρετιρέ», όπως έλεγε ο Α. Παπανδρέου, των δημοσίων υπαλλήλων, καθώς και οι κατηγορίες εκείνες των ελεύθερων επαγγελματιών με την χαμηλότερη φορολογική συνείδηση. Δηλαδή με το χαμηλότερο δείκτη κοινωνικής συνοχής και κοινωνικής αλληλεγγύης.

Οι πολίτες στην πλειοψηφία τους συνειδητοποιούν ότι οι ώρες είναι κρίσιμες, ότι η χώρα διασύρεται, καθημερινά και αν δεν ορθοποδήσει οικονομικά, μας περιμένουν ακόμη χειρότερα.

Είναι ώρα, να μπουν στην άκρη οι συντεχνιακές αντιλήψεις και μέθοδοι εκβιασμού. Είναι η ώρα να συμβάλουμε όλοι.

Η ώρα των ρήξεων

2010-05-21T02:41:00.000-07:00

Κάθε υπεύθυνος πολίτης αναγνωρίζει ότι η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, βρίσκεται σε ακραίο σημείο. Τα πεντέμισι χρόνια Νέο-Δημοκρατικής διακυβέρνησης, οδήγησαν τη χώρα πολλά χρόνια πίσω και κυρίως την άφησαν πληγωμένη και εκτεθειμένη τόσο προς τους εταίρους μας της ΕΕ, όσο και προς τις διεθνείς αγορές.
Ο τρόπος που η απελθούσα κυβέρνηση διαχειρίστηκε την οικονομία, ισοδυναμεί με εθνικό έγκλημα . Μόνον το 2009, η κυβέρνηση Καραμανλή, με τη διάλυση των ελεγκτικών μηχανισμών, με την έλλειψη σχεδιασμού και σοβαρότητας στη διαχείριση, με την ανικανότητα των στελεχών της (προμήθειες νοσοκομείων, ρουσφετολογικές προσλήψεις, κ.λπ.), κατόρθωσε να σπαταλήσει 30 δις ευρώ και να εκτινάξει το έλλειμμα στο 12,7%.

Δεν είναι, όμως, μόνο η οικονομία που βρίσκεται σε τραγική κατάσταση. Η αναποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης, οι ουσιαστικές και όχι ψευδεπίγραφες μεταρρυθμίσεις σε σημαντικούς τομείς, όπως η Παιδεία, η Διοίκηση, το Ασφαλιστικό, η αγορά εργασίας, παραμένουν στο ντουλάπι δεκαετίες, καθώς οι μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις προτίμησαν να στρουθοκαμηλίζουν και να τις παραπέμπουν στο μέλλον, αν και γνώριζαν ότι αποτελούν τις βασικότερες αιτίες για τα ενδογενή προβλήματα της οικονομίας και όχι μόνον.
Όμως, να που φτάσαμε στο μέλλον. Το μέλλον είναι εδώ. Καθώς όλοι συνειδητοποιούμε ότι δεν πάει άλλο. Και για όσους εξακολουθούν να μην το συνειδητοποιούν, τους προσγειώνουν οι ευρωπαίοι εταίροι μας με τον πιο σαφή και κατηγορηματικό τρόπο.
Ήρθε, λοιπόν, η ώρα των ρήξεων και των αλλαγών. Ήρθε η ώρα να σοβαρευτούμε, κόμματα και πολίτες . Και κυρίως τα κόμματα. Η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου, πήρε τη λαϊκή εντολή όχι μόνο για να θέσει τέλος στον κατήφορο της τελευταίας πενταετίας, αλλά και να λύσει το γόρδιο δεσμό των πραγματικών, προοδευτικών μεταρρυθμίσεων που προκάλεσαν οι αναβολές του παρελθόντος.
Για να το πετύχει αυτό, χρειάζεται να προχωρήσει σε ρήξεις. Σε ρήξεις πρώτα με αυτούς μέσα στο κόμμα, που με ανορθολογικές λαϊκιστικές «κορώνες», με ιδεολογικούς δογματισμούς ή ιδεοληψίες, εμποδίζουν κάθε μεταρρυθμιστική προσπάθεια, εξασφαλίζοντας το δικό τους βόλεμα.
Ρήξεις, όμως, και με τα όποια μικρά ή μεγάλα συμφέροντα που -εκτός των βολεμάτων- έχτισαν νοοτροπίες αντιαναπτυξιακές, διαφθοράς και εκχυδάισαν κάθε έννοια κοινωνικής ευθύνης και συνοχής. Η κοινωνία είναι έτοιμη να συναινέσει.
Αρκεί να πεισθεί ότι η νέα κυβέρνηση, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, είναι αποφασισμένη να κάνει αυτές τις ρήξεις. Αρκεί η κυβέρνηση να επιδιώξει πλατιές συναινέσεις στην κοινωνία κατά αυτών που επί δεκαετίες βολεύονται στη στασιμότητα, σε βάρος της κοινωνίας. Η νέα κυβέρνηση είναι καταδικασμένη να πετύχει. Η έξοδος από αυτή την τελματώδη κατάσταση, είναι εθνική υπόθεση.